Spis treści

 

  1. 3. Czas przemian w łączności harcerskiej lat 90.

Konsekwencją przemian gospodarczych, które nastąpiły w naszym kraju w 1989 roku było odejście z szeregów Związku wielu instruktorów, co spowodowało zdecydowane zmniejszenie ilości drużyn i klubów specjalnościowych. Tym samym tendencjom podlegały również drużyny i kluby łączności, wymagające znacznych nakładów finansowych. Drużyny i kluby nie były w stanie z uwagi na wysoką cenę zakupić urządzeń fabrycznych, które stały się od tej pory ogólnie dostępnie. Wskazane wyżej czynniki doprowadziły do tego, że zarówno młodzież jak i instruktorzy nie widzieli pozytywnych oznak, które mogłyby zmienić aktualną sytuację. Mimo tego stanu, wierni ideałom harcerskiego wychowania i działania w zespole nie zaprzestało swej działalności w ZHP. Wyzwania ostatnich lat były motorem do rzeczowej dyskusji nad nowym kształtem działania w ramach specjalistycznych drużyn harcerskich, zrodziły potrzebę stworzenia nowych zasad funkcjonowania tych drużyn oraz całego Związku. Zmiany, które zaszły i nadal zachodzą spowodowały, że należało przebudować system wychowawczy w harcerstwie. Elementy systemu wychowawczego mają służyć nadrzędnemu celowi Związku - realizacji założeń programu wychowawczego. Jego głównym nurtem jest wychowanie patriotyczne i obywatelskie. Wszystko to składa się na pełny program ZHP służący wszechstronnemu rozwojowi osobowości jego członków.48

Wymienione trudności nie spowodowały zaprzestania działalności drużyn i klubów łączności, chociaż grono zainteresowanych znacznie obniżyło się. Uroczystości, zloty, obozy, rajdy organizowane przez ZHP nadal ubezpieczane są przez łącznościowców w harcerskich mundurach.

W roku 1990 przedstawiciele krótkofalowców Pomorza i Kujaw spotkali się podczas rajdu stacji SP 2 ZCI. Po trasie, która biegła przez Bory Tucholskie wędrowała grupa operatorów przenośnej stacji krótkofalowej. Pracowała ona z następujących miejscowości: Pólko (18.07); Piła Młyn (19.07); Funka (19-20.07); Swornegacie (21.07); Łącko (22.07). Rajd stacji kończył się pobytem na obozie w Jeleniej Górze Górnej, z miejscowości tej nawiązywano łączności w terminie 22.07-15.08. 1990 roku.

W Harcerskim Ośrodku Wodnym w Funce 29-30 września 1990 odbywała się trzecia Giełda Programowa Chorągwi Bydgoskiej. Wśród licznej rzeszy harcerek i harcerzy nie zabrakło przedstawicieli łącznościowców.

Bydgoszcz w dniach 06-09.12.1990 roku była gospodarzem XXVIII Zjazdu ZHP. Zjazd miał doniosłe znaczenie delegaci w trakcie obrad przedstawiali swoje dokonania chorągwiane oraz dyskutowali nad przeobrażeniami jakie powinny zaistnieć w ZHP w najbliższych latach. Bezpośrednio z sali obrad do operatorów okolicznościowej stacji SP 0 ZCI dostarczano materiały, które przekazywano dla wszystkich stacji harcerskich w Polsce, na paśmie służbowym i amatorskim. Obrady i praca stacji odbywały się w Wojskowym Klubie Okręgowym Pomorskiego Okręgu Wojskowego przy ulicy Dwernickiego.

Harcerze łącznościowcy z Piły zaprosili przedstawicieli Chorągwi Bydgoskiej ZHP na Ogólnopolski Złaz pod nazwą „Pajęczyna”, który odbył się w dniach 14-16 grudnia 1990 roku. Drużyna harcerek i harcerzy ze Szkoły Podstawowej nr 11 w Inowrocławiu oraz operatorzy stacji klubowej SP 2 ZCH wzięli udział w tej imprezie godnie reprezentując nasz region.

Centralna Szkoła Instruktorska w Załęczu Wielkim organizowała szkolenie w Amatorskiej Radiolokacji Sportowej. W trzydniowym spotkaniu 18-20 kwietnia 1991 roku uczestniczyli przedstawiciele z Inowrocławia i Bydgoszczy, najaktywniejszych ośrodków łącznościowych z chorągwi.

Wspaniałym przeżyciem dla uczestników jubileuszowego Zlotu 80-lecia Harcerstwa Polskiego w Pająku koło Częstochowy oraz VI Światowego Dnia Młodzieży Częstochowa było spotkanie z papieżem Janem Pawłem II. Zlot odbywał się w terminie 12.-17 sierpnia 1991 roku, na którym pracowała stacja harcerzy z Inowrocławia, a jej operatorami odpowiedzial-nymi był dh hm. Jan Drzewiecki (SP 2 DJG) pełniący obowiązki Inspektora Łączności Komendy Chorągwi Bydgoszcz oraz dh hm. Eugeniusz Chybicki (SP 2 GSQ). Stacja pracowała w tym okresie pod znakiem SP 2 ZCH/9.

Stało się tradycją, że podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Młodzieżowych Orkiestr Dętych, organizowanego w Inowrocławiu harcerze klubu łączności „Ferryt” ubezpieczają wraz ze służbami porządkowymi przemarsz orkiestr ulicami miasta. Do tego celu wykorzystują harcerską sieć służbową w paśmie UKF na częstotliwości 31,150 MHz. Festiwale odbywają się corocznie w miesiącu czerwcu.

Rok 1993 przyniósł zmianę na stanowisku Inspektora Łączności, obowiązki objął dh pwd. Krzysztof Syrek z Bydgoszczy. W okresie kiedy kierował inspektoratem udało się pozyskać od przedstawicieli jednostek wojskowych pomoc sprzętową, którą wykorzystano w drużynach i klubach chorągwi. W związku z przedłużającą się chorobą dh Syrka zaistniała konieczność powołania nowego Inspektora Łączności. Od czerwca 1995 roku funkcję tą objął dh phm. Witold Błasiak z Bydgoszczy.

Harcerze łącznościowcy włączyli się do obchodów rocznicy nadania praw miejskich dla grodu nad Brdą. Szeroko rozpropagowali dylom pod nazwą „650-lecia Miasta Bydgoszczy”. Dyplom wydawano dla stacji polskich i zagranicznych, po uzyskaniu odpowiedniej ilości punktów za łączności ze stacjami z miasta Bydgoszczy, województwa bydgoskiego oraz stacji harcerskich Kujawsko-Pomorskiej Chorągwi ZHP z województw włocławskiego i toruń-skiego. Punkty można było zdobywać w dniach od 01.04. do 31.05. 1996 roku. Warunki dyplomu spełniło 248 krótkofalowców na paśmie fal krótkich i 9 krótkofalowców na paśmie fal ultrakrótkich. Czterdzieści dyplomów pamiątkowych oraz honorowych otrzymali koledzy łącznościowcy i organizacje współpracujące za propagowanie i udział we wspólnej zabawie. Warto nadmienić, że nadeszły również zgłoszenia ze Słowacji, Czech, Niemiec i Francji (11 zgłoszeń). Zdjęcie nr 16 przedstawia dyplom „650-lecia Miasta Bydgoszczy”.

Zdjęcie nr 16. Dyplom pamiątkowy dla Witolda Błasiaka SP 2 JBJ głównego

organizatora współzawodnictwa dyplomowego.

W dniu 19 kwietnia w rocznicę nadania praw miejskich dla miasta Bydgoszczy odbyły się specjalne dwugodzinne zawody, w których uczestniczyło 130 stacji nadawczych oraz 8 stacji nasłuchowych. Komisja w składzie: dh dh Witold Błasiak (SP 2 JBJ) - przewodniczący,

Eugeniusz Chybicki (SP 2 GSQ), Krzysztof Syrek (SP 2 NAT), Andrzej Chruszczyński (SQ 2 DYC) - członkowie, po zapoznaniu się z dziennikami uczestników zawodów ustalili następującą kolejność miejsc w poszczególnych grupach klasyfikacyjnych. Za zajęcie miejsc I-III w poszczególnych grupach operatorzy radiostacji otrzymali, oprócz dyplomów, nagrody rzeczowe, a jedyna kobieta (YL) uczestnicząca w zawodach, koleżanka Monika Giedrojć SP 5 XMM, również otrzymała nagrodę rzeczową. Sukcesy w poszczególnych grupach przed-stawia tabela nr 6.

 

A”

B”

C”

1

SP 6 DVP

SP 4 YTM

SP 0062 ZA

2

SP 4 AWE

SP 5 ZIM

SP 4 208

3

SP 2 GMA

SP 4 YGS

SP 2 7170

Tabela nr 6. Lokaty za zajęcie pierwszych trzech miejsc w poszczególnych grupach.

W roku 1996 włączono Związek Harcerstwa Polskiego do rodziny światowego skautingu. Pierwszą imprezę o randze międzynarodowej pod nazwą Międzynarodowy Zlot Skautów Wodnych organizowała Chorągiew Kujawsko-Pomorska w HOW w Funce. Podczas Zlotu, który odbywał się w dniach 30.07-04.08. 1996 r. nie zabrakło również harcerskich stacji klubowych (SP 2 ZCI i SP 2 ZCH). W eter powędrowały informacje o zajęciach wodniaków rywalizujących w wielu konkurencjach.

W ramach Święta Lotniczego w dniach 23-26 sierpnia 1996 roku na terenie bydgoskiego lotniska wojskowego odbył się Festyn Lotniczy Bydgoszcz ’96 oraz Międzynarodowa Wysta-wa Lotnictwa i Astronautyki „Aerointerlot’96”. Harcerze z klubu SP 2 ZCI uzyskali zgodę od Dowódcy 2 Korpusu Obrony Powietrznej na pobyt na terenie lotniska, a od PAR-u na pracę okolicznościowej stacji pod znakiem SP 0 ZCI. W czasie trwania pokazów stacja przeprowadziła na wszystkich pasmach amatorskich 370 łączności, z czego 32 to łączności z krajami Europy. Za nawiązane QSO (łączność) korespondenci otrzymali karty QSL z okolicznościowym znakiem. Karta została wydana dzięki Wojskowym Zakładom Lotniczym nr 2 w Bydgoszczy. Zdjęciu nr 17 przedstawia okolicznościową kartę QSL.

Zdjęcie nr 17. Okolicznościowa karta QSL z festynu lotniczego.

Zmieniająca się rzeczywistość stawia nowe wyzwania przed instruktorami ZHP. Konieczna jest duża inwencja w doborze metod i form pracy z młodzieżą harcerską. Nie należy jednocześnie zapominać o rodowodzie harcerstwa. Specjalność wymusza na instruktorach posiadanie dużej wiedzy fachowej i umiejętności praktycznych. Wychowanie harcerskie ma wtedy sens jeżeli można przyrównać je do cytatu Urszuli Leszczyńskiej „ Harcerstwo jest jak z głębi ziemi wytrysłe źródło - omywa i ożywia brzegi, po których płynie i których dotknie. Przychodzą zeń czerpać swobodnie ludzie z różnych stron, a ono płynie wciąż dalej - niewyczerpane i ożywcze.”49

1 Z. Erdmann, Harcerstwo na ziemi bydgoskiej, toruńskiej i włocławskiej, Bydgoszcz 1981, s. 5-11.

2 J. Jankowski, wyd. cyt., s. 13.

3 A. Pelczar, Historia harcerskiego krótkofalarstwa (w) Motywy nr 14/80, s. 11

4 J. Drzewiecki, Krótki rys historyczny rozwoju krótkofalarstwa w ZHP Ziemi Bydgoskiej, opracowanie wewnętrzne Inspektoratu Łączności Komendy Chorągwi Bydgoskiej, s. 1.

5 J. Jankowski, wyd. cyt., s. 119.

6 Tamże, s. 111-112.

7 Tamże, s. 199-200.

8 Tamże, s. 280.

9 Tamże, s. 247.

10 Z. Kurek, Obrona cywilna Inowrocławia we wrześniu 1939 r., Inowrocław 1981, s. 28-29.

11 Tamże, s. 29.

12 Tamże, s. 54.

13 J. Jankowski, wyd. cyt., s. 245.

14 Tamże, s. 253-254.

15 Tamże, s. 254.

16 Tamże, s. 273.

17 J. Drzewiecki, wyd. cyt., s. 1.

18 Z. Erdmann, wyd. cyt., s. 22.

19 Kronika HKŁ SP 2 ZCH „Ferryt” z lat 1969-1978.

20 Tamże.

21 J. Bońkowski, Spis amatorskich stacji klubowych ZHP, Rawicz 1981, s. 8-19.

22 Kronika obozu łączności HOW Funka, 23.06-27.07.1973.

23 Program kursu drużyn starszoharcerskich 30.01-13.02.1988 r, KCh ZHP w Bydgoszczy.

24 K. Sikora, Harcerskie lato w eterze (w) Czuwaj nr 15/93, s. 10.

25 A. Karnowski, Na polach Grunwaldu kulminacyjny punkt zlotu ZHP z udziałem W. Jaruzelskiego (w) Ilustrowany Kurier Polski nr 170 z dnia 25lipca 1988.

26 J. Ładno, JOTA-36 Jamboree na falach eteru (w) Czuwaj nr 15/93, s. 22.

27 Kronika HKŁ SP 2 ZCH „Ferryt”

28 Regulamin dyplomu „Czuwaj”

29 System znaków wywoławczych radiostacji i radiotelefonów w ZHP, GK ZHP Warszawa 1988, s. 2-6.

30 Komunikat klasyfikacyjny I Konkursu Krótkofalarskiego o „Tarczę Zawiszy”, KG ZHP Warszawa 1988.

31 Regulamin Manewrów Techniczno-Obronnych 1980, GK ZHP, Warszawa 1980, s. 2.

32 Tamże, s. 1.

33 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1985-1988, Bydgoszcz 1989, s. 39.

34 Tamże, s. 61 i 69.

35 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1965-1969, Bydgoszcz 1969, s. 11.

36 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1974-1976, Bydgoszcz 1976, s. 76.

37 Kronika z archiwum dh Jerzego Ciemnego z lat 1966-1983.

38 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1981-1984, Bydgoszcz 1984, s. 37-38.

39 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1985-1988, Bydgoszcz 1989, s. 4-0.

40 Regulamin wieloboju „Łowy na lisa” X MTO ZHP (w) Czata nr 3/86, s. 4-5.

41 Sprawozdanie z działalności Komendy Chorągwi Bydgoskiej ZHP 1985-1988, s. 40.

42 K. Słomczyński, Amatorska radiolokacja sportowa, ZG PZK, Warszawa 1981, s. 3.

43 Tamże, s. 4-5.

44 W. Kazuła, Bydgoszcz gospodarzem jubileuszowych „Łowów na lisa”, Dziennik Wieczorny nr 158 z dnia 15. 08.1983 r.

45 Z. Krakowiak, Bydgoscy krótkofalowcy najlepsi w kraju (w) Dziennik Wieczorny 189 z dnia 28 września 1981.

46 Bydgoszczanie najlepsi w „polowaniu na lisa” (w) Gazeta Pomorska 203 z dnia 23. 08. 1983 r.

47 Wniosek o przeprowadzenie kontaktu międzynarodowego, Bydgoszcz dnia 25.04.1984 r.

48 K. Stefanowicz-Zawiszewska, wyd. cyt., s. 209.

49 P. Zarembski, O harcerstwie myśli mniej znane cz.1 wkładka , (w ) Czuwaj nr 11/91, s. 7.