Spis treści

 

3. 2. 1. Praca harcerskich drużyn i klubów łączności na pasmach służbowych i

amatorskich.

Praca harcerskich drużyn i klubów łączności na pasach służbowych i amatorskich jest możliwa na podstawie Ustawy o łączności, rozporządzenia Ministra Łączności w sprawie szczegółowych zasad wydawania zezwoleń na posiadanie, zakładanie i używanie amatorskich i doświadczalnych urządzeń radiowych, warunków ich używania. Zezwolenia na posiadanie i używanie radiostacji dla celów organizacyjno-szkoleniowych wydawane są przez Zarząd

Krajowy Państwowej Agencji Radiokomunikacyjnej. Zezwolenie na używanie urządzeń radio-wych wydawane są na urządzenia o określonej częstotliwości i mocy promieniowanej do anteny. Główna Kwatera ZHP otrzymała następujące kanały pracy, zawarte w tabeli nr 1.

Przydzielone częstotliwości pracy w sieciach służbowych ZHP są stałymi niezmiennymi kanałami i obowiązują wszystkie drużyny i kluby łączności w Polsce.

Częstotliwość /Mhz/

Moc nadajnika /W/

Rodzaj emisji

3,835

200

A1A, J3E, F1B

27,400

10

A3E, F3E

29,850

10

A1A, A3E, F3E

31,150

10

A1A, F3E

31,175

10

A1A, F3E

31,225

10

A1A, F3E

31,250

10

A1A, F3E

Tabela nr 1. Wykaz częstotliwości przydzielonych dla ZHP do pracy w sieciach

służbowych.

Uwagi: J3E jest emisją jednowstęgową przy zastosowaniu górnej wstęgi /USB/.

Kanał o częstotliwości 29,850 MHz , emisja F3E w okresie 1 czerwca do 30 września

każdego roku dla organizacji łączności duosimpleksowej na potrzeby Bieszczadzkiej

Akcji Letniej ZHP.

Harcerskie Kluby Łączności w tym Pomorza i Kujaw korzystają podczas pracy na pasmach amatorskich z częstotliwości przydzielonych dla służby amatorskiej, obowiązujących w całym świecie. Zakres używanych częstotliwości przedstawia tabela nr 2.

Zakres częstotliwości /MHz/

Zezwolenie

Status

Rodzaje emisji

1.810-1.980

D, E, F

P, Pex, S*

A1A, A2A, F1B, A3E J3E, R3E

3.500-3.800

C, D, E, F

P

A1A, A2A, F1B, A1C

A3E, R3E

7.000-7.100

C, D, E, F

Pex

A1A, A2A, F1B, J2B

A1C, A2C, J3E, R3E

10.000-10.150

D, E, F

S

A1A, A2A, F1B, F2B

J2B

14.000-14.350

D, E, F

Pex

A1A, A2A, F1B, F2B

J2B, R3E, A3C, F3C

18.068-18.168

D, E, F

P

A1A, A2A, F1B, F2B

A3E, J3E, R1E

21.000-21.450

D, E, F

Pex

A1A, A2A, F1B, J2B

J3E, A1C, F3C, R3E

24.890-24.990

D, E, F

P

A1A, A2A, F1B, F2B

J2B, A3E, J3E, R3E

28.000-29.700

D, E, F

Pex

A1A, A2A, F1B, F1D

G3E, J3E, F1C, R3E

144.000-146.000

A, B, C, D, E, F

P

A1A, A2B, F1D, F2D

G3D, J2D, J3E, R3E

430.000-440.000

A, B, C, D, E, F

P

A1A, A2A, F1D, F2D

G3E, G3F, J3F, J3E

1268.000-1299.000

D, E, F

S

A1A, A2A, F1D, F2D

G3E, G3F, J3F, J3E

Tabela nr 2. Wykaz zakresów częstotliwości dla pracy amatorskich urządzeń

nadawczo - odbiorczych.

Kategorie zezwoleń: A - kategoria II 15 W, B - kategoria II 50 W, C - kategoria I 15 W,

D - kategoria I 50 W, E - kategoria I 250 W, F - kategoria I 750 W.

Status: Pex - zakres częstotliwości przeznaczony dla służby amatorskiej, praca stacji

amatorskich na zasadzie wyłączności,

P - zakres częstotliwości przeznaczony nie tylko dla służby amatorskiej, praca stacji

amatorskich na zasadzie pierwszeństwa,

S - zakres częstotliwości przeznaczony nie tylko dla służby amatorskiej, praca stacji

amatorskich na zasadzie drugorzędności,

S*- zakres 1850-1980 kHz - praca stacji amatorskich w odległości mniejszej niż

100 km od brzegu morza zabroniona.

Wykaz emisji przeznaczonych dla służby amatorskiej:

A1A, A2A - telegrafia do odbioru słuchowego,

F1B, F2B, J2B - telegrafia do odbioru automatycznego /RTTY/,

F2B na UKF, J2B na KF - Packet Radio,

A1C, A2C, A3C, F2C, J3C - fototelegrafia /SSTV/,

A3E, F3E, G3E, J3E, R3E - telefonia,

A3F, C3F, J3F - telewizja /kanał wizyjny/.

Każdego roku w trzecią sobotę i niedzielę miesiąca października, skauci i harcerze krótko-falowcy z całego świata organizują międzynarodowe spotkania w eterze. Impreza nie ma charakteru zawodów, jest spotkaniem przyjaciół i z tej to okazji nie wymienia się żadnych grup kontrolnych. QSO (nawiązana łączność) powinno mieć charakter towarzyski, nawiązujący do pracy skautowej. Harcerskie stacje z Pomorza i Kujaw uczestniczą każdego roku w spotkaniach. W czasie trwania JOTA obowiązuje wywołanie na fonii (SSB) „CQ JAMBOREE”, na telegrafii (CW) „CQ JOTA”. Do dobrego tonu należy nawiązanie łączności ze HB 9 S, nadającą ze Światowego Biura Skautów z Genewy, a także z K 2 BSA (USA), GB 2 GP (GB), VK 1 BP (Australia), JA 1 YSS (Japonia), PA 6 JAM (Holandia), które są odpowiednikami naszej stacji Głównej Kwatery SP 5 ZHP. Częstotliwości wywoławcze w JOCIE są następujące:

SSB - 3,740 /80 m/ - 7,090 /40 m/-14, 290 /20m/ - 21,360 /15 m/ i 28,990 /10m/ MHz,

CW - 3, 590 - 7,030 - 14,070 - 21,140 i 28,190 MHz.

Udział w JOCIE potwierdzany jest okolicznościowymi dyplomami wydawanymi przez Międzynarodowe Biuro Skautowe w Genewie. Podczas uczestnictwa w JOCIE kluby Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej zapraszają na spotkania przy radiostacji sąsiednie drużyny harcerskie, aby mogły podzielić się swoimi doświadczeniami z skautami całego świata jak również druhnami i druhami w Polsce.26

Amatorskie stacje krótkofalowe zrzeszone w ZHP podczas przeprowadzanych łączności rozdają swoim korespondentom punkty do następujących dyplomów:

  1. Dyplom „Szlakiem Walk Powstania Wielkopolskiego 1918/19 r.”, wydawany jest polskich krótkofalowców i sympatyków harcerstwa, ma na celu upamiętnienie walk Powstańców Wielkopolskich 1918/19 r. oraz popularyzację regionu Wielkopolski i ziem objętych walkami powstańczymi. Mogą zdobywać go nadawcy, nasłuchowcy oraz stacje klubowe. Regulamin dyplomu ogłoszono w grudniu 1968 roku.27

Zdjęcie nr 8. Dyplom „Szlakiem walk Powstania Wielkopolskiego 1918/19.”

  1. Od 1 września 1981 roku wydawany jest przez Inspektorat Łączności Komendy Chorągwi Wrocławskiej ZHP dyplom „Czuwaj”. Zobowiązuje on wszystkie stacje harcerskie również i Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej do rozdawania określonej ilości punktów i liter hasła „Czuwaj”. Dyplom ma za zadanie propagowanie harcerstwa wśród krótkofalowców i szerzenie wiedzy o harcerstwie. Aby spełnić wymagania dyplomu najwyższego stopnia należy gromadzić punkty i litery w czasie trwania roku harcerskiego do 01.09-31.08 roku następnego, przez kolejnych osiem lat.28

Zdjęcie nr 9. Harcerski dyplom „Czuwaj”.

Powyższymi dyplomami mogą poszczycić się Harcerskie Kluby Łączności regionu Pomorza i Kujaw.

Drużyny i kluby łączności systematycznie uczestniczyły w zabezpieczeniu służby łączności na pasmach służbowych w imprezach organizowanych przez chorągiew i hufce. W oparciu o wytyczne GK ZHP stworzono system znaków wywoławczych radiostacji i radiotelefonów w Związku. Na potrzeby organizacyjno-szkoleniowe na paśmie KF i UKF przydzielono następu-

jące znaki, które składają się z kryptonimu „Pasieka” lub „Ul” wraz z odpowiednim numerem cyfrowym. Stacje pracujące w sieci jako główne używają kryptonimu „Pasieka”, a stacje podległe używają kryptonimu „Ul”. Decyzją z 1988 roku GK ZHP przydzieliła następujące znaki dla pracujących w sieciach użytkowników z Pomorza i Kujaw, które przedstawia tabela nr 3.

Lp.

Jednostka organizacyjna

ZNAKI WYWOŁAWCZE

Radiostacje główne Radiostacje podległe

fonia telegrafia fonia telegrafia

1

KCH ZHP Bydgoszcz

Pasieka 17, 18

Pas 17, 18

Ul 181-200

Ul 181-200

2

KCH ZHP Toruń

Pasieka 95, 96

Pas 95, 96

Ul 961-980

Ul 961-980

3

KCH ZHP Włocławek

Pasieka 101, 102

Pas 101, 102

Ul 1021-1040

Ul 1021-1040

Tabela nr 3. System znaków wywoławczych radiostacji i radiotelefonów w ZHP.29

W czasie Zlotu ZHP „Grunwald`88” chorągwie z Pomorza i Kujaw przebywające w zgrupowaniu „Radwan” uczestniczyły w I Konkursie Krótkofalarskim o „Tarczę Zawiszy”. Harcerskie Kluby Łączności SP 2 ZFW (Żnin) i SP 2 ZBE (Toruń) zdobyły odpowiednio 6 i 12 miejsce w grupie stacji klubowych „B”. Natomiast SP O ZCI w grupie stacji klubowych uczestniczących w zlocie „C” zajęła 6 miejsce.30

Wielokrotnie amatorskie stacje krótkofalowe regionu Pomorza i Kujaw pracowały pod znakami okolicznościowymi, będąc wielką atrakcją dla kolekcjonerów kart potwierdzenia łączności QSL. Najczęściej używanym znakiem okolicznościowym były znaki: SP 0 ZCI, SP 0 TOR, SP O ZCH. Pracując poza miejscem stałego zainstalowania stacji używano znaków łamanych, stosowanych zgodnie z instrukcją PIR /PAR/ np. SP 2 ZCI/p (we własnym województwie), SP 2 ZCI/2 (w innym województwie okręgu drugiego). W czasie stosowania znaków okolicznościowych można było słyszeć harcerzy regionu na wszystkich pasmach amatorskich, często również pracowano w sieciach służbowych. Za przykład może posłużyć karta QSL ze Zjazdu ZHP w 1990 roku.

Zdjęcie nr 10. Okolicznościowa karta QSL HKŁ SP 2 ZCI.

W celu podnoszenia umiejętności operatorskich, uczestnicy klubów łączności brali udział w zawodach krótkofalarskich krajowych, czasami światowych. Zawody polegają na tym, że uczestniczące stacje klubowe mają za zadanie przeprowadzenie jak największej liczby łączności, przestrzegając regulaminu zawodów. Stacje harcerskie z Pomorza i Kujaw najczęściej uczestniczyły w następujących zawodach:

  • Dzień Hutnika,

  • Dzień Łącznościowca,

  • Tydzień Techniki Rybnickiego Okręgu Węglowego,

  • Dzień Górnika,

  • Dni Morza,

  • Dzień Zwycięstwa,

  • Manifest Lipcowy,

  • Świętokrzyskie Dni Kultury,

  • Słupskie Dni Sportu,

  • Dzień LWP i Tydzień LOK,

  • Harcerska Fala,

  • Krótkofalarski Hołd Powstańcom !830-1831,

  • Alert i innych.

W tabeli nr 4 przedstawione zostały wyniki osiągnięte przez HKŁ Chorągwi Bydgoskiej w zawodach pod nazwą „Alert”. Kluby regionu Pomorza i Kujaw uczestniczyły w grupie stacji klubowych pracujących z mocą nadajnika do 50 W, pracując emisjami CW (telegrafia) i SSB (fonia).

Znak klubu

1983

CW SSB

1984

CW SSB

1985

CW SSB

1986

CW SSB

1987

CW SSB

SP 2 ZBE

-

-

-

-

-

-

-

-

5

22

SP 2 ZCH

7

2

2

4

6

5

-

2

-

6

SP 2 ZCI

2

4

-

-

4

4

-

1

-

-

Tabela nr 4. Lokaty uzyskane przez HKŁ w zawodach „Alert” w latach osiemdziesiątych.

Sprawdzianem umiejętności operatorskich były i są zawody organizowane przez Zarząd Główny Ligi Obrony Kraju pod nazwą „SP-K”. Każdego miesiąca w drugi czwartek w godzinach od 17.00 czasu lokalnego do godziny 19.00 na paśmie 3,5 MHz współzawodniczą między sobą stacje klubowe polskie „SP”. Sprawdzenie się w gronie najlepszych to wielkie wyzwanie za przykład niech posłużą wyniki stacji harcerskich z regionu Pomorza i Kujaw z lat 1986-1988, które zawiera tabela nr 5.

Lp.

Znak wywoławczy stacji

Rodzaj emisji

1986

1987

1988

1

SP 2 ZCH

SSB

68

54

103

2

SP 2 ZDX

SSB

37

222

174

3

SP 2 ZCI

SSB

-

154

215

Tabela nr 5. Wyniki uzyskane przez harcerskie stacje krótkofalarskie w całorocznych zawodach „SP-K”.